Frank
Vandenbroucke

Vanaf 1 januari 2026 wordt de maximumfactuur (MAF) uitgebreid voor patiënten die langdurige psychiatrische zorg nodig hebben. Voortaan zullen alle opnamedagen in een psychiatrisch ziekenhuis volledig meetellen bij de berekening van de MAF. Alle zorgkosten boven het maximumbedrag worden automatisch volledig terugbetaald. Deze maatregel geeft uitvoering aan het regeerakkoord en beschermt psychiatrische patiënten die langdurige zorg nodig tegen hoge zorgkosten.

« Met deze nieuwe maatregel willen we een einde maken aan het verschil in behandeling tussen psychiatrische patiënten, voor wie de MAF tot nu toe beperkt was tot 365 dagen, en patiënten met somatische aandoeningen. Tegelijkertijd versterken we de financiële bescherming van alle patiënten die langdurige psychiatrische zorg nodig hebben. Zo kunnen zij hun behandeling voortzetten zonder financieel benadeeld te worden », zegt minister Frank Vandenbroucke.

De MAF: financiële bescherming voor alle gezinnen

De Maximumfactuur (MAF) is een systeem dat de jaarlijkse gezondheidszorgkosten per gezin beperkt. Wanneer de medische kosten een bepaald plafond overschrijden, betaalt het ziekenfonds automatisch het remgeld terug, d.w.z de extra kosten ten laste van de patiënt. Volgens recente cijfers genieten 755.085 gezinnen van dit systeem en ontvangen zij ongeveer 435 euro aan terugbetaling van het remgeld. Van deze gezinnen hebben 689.503 een bruto jaarinkomen van minder dan 45.230,81 euro.

De MAF geldt voor alle gezinnen en biedt bescherming aan uiteenlopende groepen, zoals  chronisch zieken, kinderen, ouderen, en gezinnen met een laag of gemiddeld inkomen.

Een nieuwe stap richting gelijkheid in de gezondheidszorg

Langdurige psychiatrische zorg brengt vaak aanzienlijke kosten met zich mee voor patiënten en hun families. Tot nu toe werden enkel de eerste 365 dagen van een psychiatrische ziekenhuisopname meegeteld voor de berekening van de MAF. Na die periode moesten patiënten zelf instaan voor een groot deel van de kosten, in tegenstelling tot patiënten die in een ziekenhuis zijn opgenomen voor andere gezondheidsproblemen.

De huidige beperking tot 365 dagen heeft bijzonder grote gevolgen voor patiënten die langdurige psychiatrische zorg krijgen. Patiënten die een langdurig traject doorlopen, bereiken deze limiet namelijk sneller, met name vanwege de regel dat een heropname binnen 60 dagen na een ziekenhuisopname wordt beschouwd als een voortgezette ziekenhuisopname. Bovendien wordt de overgang van een volledige ziekenhuisopname naar een daghospitalisatie binnen deze termijn beschouwd als één ononderbroken ziekenhuisopname.

De uitbreiding van de MAF maakt dus een einde aan deze ongelijkheid. Vanaf 1 januari 2026 zullen alle opnamedagen in een psychiatrisch ziekenhuis worden meegerekend. Dat garandeert de terugbetaling van het remgeld voor patiënten die langdurige opvolging nodig hebben.

In de praktijk zal deze maatregel een verschil maken voor verschillende groepen van kwetsbare patiënten die langdurige psychiatrische zorg nodig hebben, zoals bijvoorbeeld:

• Patiënten met een interneringsstatuut van wie het zorgtraject meerdere jaren duurt.
• Patiënten met chronische psychotische aandoeningen, van wie het zorgtraject vaak anderhalf tot twee jaar duurt, met periodes van gesloten en open opname en daghospitalisatie. Dit langdurige traject, vaak verlengd door de wachttijd voor aangepaste huisvesting of een herval binnen 60 dagen na ontslag, zal voortaan volledig meetellen voor de berekening van het MAF.
• Patiënten die meerdere keren per week een psychiatrisch dagziekenhuis bezoeken voor stabilisatiezorg na een opname.
• Patiënten die behandeld worden voor een alcoholverslaving, van wie de cognitieve functies aangetast zijn en die langdurige opvolging nodig hebben om sociale re-integratie en autonomie te bevorderen.
• Patiënten met ernstige psychiatrische aandoeningen, vaak ouders met jonge kinderen die gedurende meerdere jaren daghospitalisatie volgen. Deze opvolging zorgt voor structuur en voor stabiliteit in het gezin, naast psychische ondersteuning voor de patiënt.

        Een investering in betere bescherming voor patiënten

De kostprijs van deze maatregel wordt geraamd op 1,6 miljoen euro voor 2026.

Met dit budget versterken we de solidariteit binnen het gezondheidszorgsysteem en bieden we patiënten die langdurige psychiatrische behandelingen ondergaan een betere bescherming tegen financiële druk. Tegelijk versterken we de continuïteit van zorg en ondersteunen we het herstel van de patiënt. Dankzij deze investering krijgt de geestelijke gezondheidszorg een nieuwe impuls, zodat patiënten steeds toegang hebben tot aangepaste zorg.

Een sterk engagement voor geestelijke gezondheid

« Met dit initiatief willen we de continuïteit van de zorg versterken en sociale en financiële zekerheid bieden aan patiënten die langdurige psychiatrische behandelingen nodig hebben. We ondersteunen geestelijke gezondheid op een duurzame manier en maken dit tot prioriteit binnen het gezondheidsbeleid. Zo bouwen we aan een systeem gebaseerd op solidariteit, preventie en inclusie van alle patiënten », besluit minister Frank Vandenbroucke.